Χάντρες στους ιθαγενείς

Ενώ η Ισπανία μοιάζει έτοιμη (από καιρό...) να βγει εκτός αγορών, η Ολλανδία βρίσκεται σε πολιτική αναταραχή λόγω λιτότητας, η Γαλλία κρατά την ανάσα της για το τι θα συμβεί μετά το δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών (όπου κατά πάσα βεβαιώτητα, ο συστημικός Ολάντ θα διαδεχθεί τον άχρηστο Σαρκοζί) και η Ιταλία προσπαθεί να κάνει την κουνέλα, μπας και γλυτώσει από τα χειρότερα, στην Ευρώπη έχει εφευρεθεί άλλη μια χίμαιρα, προκειμένου οι ιθαγενείς, που έχουν αλλαλιάσει από τη λιτότητα και σχεδόν αδιόρατα έχουν αρχίσει να ακονίζουν τα τομαχόκ του πολέμου, να ηρεμήσουν για ένα μικρό χρονικό διάστημα, μέχρις ότου, δηλαδής, εφευρεθεί άλλη μια χίμαιρα και συνεχιστεί το ίδιο βιολί.

Αναγνώστη μου, μιλώ, βεβαίως, για τη συζήτηση περί ανάπτυξης που (υποτίθεται ότι) θα συμπληρώσει το δημοσιονομικό σύμφωνο και θα οδηγήσει την Ευρώπη σε έξοδο από το βάλτο της ύφεσης και το βούρκο της διαρκώς αυξανόμενης ανεργίας και περιθωριοποίησης όλο και περισσότερων μαζών σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Ένωσης. Τό'πε ο Ντράγκης, τό'πε κι ο Μπαρόζος, τό'πε κι ο Ολάντ, το "συζητάει" και η Μέρκελ, οπότε... ιδού πεδίον δόξης λαμπρόν για τη σωτηρία της Ευρώπης. Μόλις, μάλιστα, ξεκαθαριστούν και οι λεπτομέρειες του συμφώνου ανάπτυξης, ουουουου, θα τρώμε με χρυσά κουτάλια, η ανεργία θα εξαφανιστεί και θα έχουμε οικονομίες πιο ισχυρές κι από της Κίνας και της Σαουδαραβίας μαζί.

Δηλαδή, παπάρια μέντολες.

Αναγνώστη μου, το σύμφωνο ανάπτυξης είναι πιο μεγάλο ψέμα κι από τα δύο μεγαλύτερα ψέματα, για το οποία έγραφε στο "Less Than Zero" ο Brett Easton Ellis. Είναι χειρότερο κι από ψέμα: είναι χίμαιρα. La grande illusion. Και παρακάτω θα εξηγήσω γιατί:

1) Είναι ψέμα, διότι ανάπτυξη χωρίς φράγκα και σχέδιο δεν γίνεται. Και η Ευρώπη δεν έχει τίποτε από τα δύο. Σκέψου: για να ενισχύσει το αεροπλανάκι του EFSF, έχει βγει στη γύρα να ζητιανεύει μερικά δισ. ευρώ και έχει φάει πόρτα σχεδόν από παντού. Πού θα βρει τα τρισ. που χρειάζονται για να βγει η Ευρώπη από την κρίση της αποβιομηχάνισης και για την επένδυση σε προϊόντα/υπηρεσίες που θα δημιουργήσουν δουλειές με υψηλή απόδοση; Αλλά, και ποιες είναι αυτές οι επενδύσεις; Μεγάλα έργα; ICTs; Εμπόριο; Γεωργική παραγωγή; Ουδείς μας έχει πει κάτι συγκεκριμένο, διότι... ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΤΙ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ! Η Ε.Ε. για χρόνια βούλιαζε στο βούρκο της χρηματοπιστωτικής επέκτασης και οτιδήποτε παραγωγικό τό'χε του πεταματού. Πώς τώρα θα καταφέρει να αντιστρέψει την κατάσταση, χωρίς να προκαλέσει σεισμό στο ίδιο το οικοδόμημά της; Mε ευχολόγια και τα φράγκα από τα διαρθρωτικά ταμεία και την ΕΤΕπ; ΧΑ!

2) Είναι ψέμα, διότι η Γερμανία δεν το θέλει. Ξεκάθαρα. Η Γερμανία, παρά τα προβλήματά της, έχει αποκομίσει τεράστια οφέλη από την πολιτική λιτότητας, καθώς τα ελλείμματα των αλλονώνε γίνονται δικά της πλεονάσματα. Οπότε, γιατί να θελήσει να μοιραστεί τον πλούτο που η ίδια παράγει; Άσε που, τα ισχυρά λόμπι στη Γερμανία θεωρούν ότι, άμα η αγορά της Ευρώπης στερέψει γι' αυτά, υπάρχουν μερικές δεκάδες εκατομμύρια καταναλωτές στην αναδυόμενη μεσαία τάξη της Κίνας, έτοιμα να αγοράσουν Μερτσέντε και Μπεμβέ και Άουντι και κουζίνες Μίλε και ΑΕΓΚΕ και δεν ξέρω τι άλλο. Θα μου πεις, θα γίνει κάτι τέτοιο; Προσωπικά δεν το πιστεύω, αλλά το πιστεύουν οι Γερμανοί, οπότε από το Βερολίνο δεν περιμένω ούτε δεκάρα για ανάπτυξη των ψωριάριδων των λοιπών Ευρωπαίων. Ήδη, το νέο "όχι" στα ευρωομόλογα λέει πολλά και εκτιμώ ότι το Βερολίνο θα προτιμήσει να γυρίσει στο deutsche Mark, παρά να αποδεχθεί ότι το πράγμα έχει φθάσει στο μη παρέκει.

3) Είναι ψέμα, διότι, αφ' ης στιγμής η μεγάλη παργωγή έφυγε από την Ευρώπη και πήγε Ασία, οι αναπτυσσόμενες χώρες, που στηρίζουν το ΑΕΠ τους κατά κύριο λόγο σε εξαγωγές, δεν έχουν κανένα λόγο να συνδράμουν τους Ευρωπαίοι. Η Κίνα, η οικονομία της οποίας είναι πλήρως ελεγχόμενη από το κράτος, άμα δει ότι το ΑΕΠ παρουσιάζει τάσεις μείωσης, θα φροντίσει να ενισχύσει την ντόπια κατανάλωση προϊόντων που παράγονται από και στην Κίνα. ΟΚ, μπεμβέ δεν παράγουν, αλλά όλα τα άλλα τα παράγουν και θεωρώ σίγουρο ότι, προκειμένου να διατηρήσουν υψηλή την παραγωγή τους, θα κάνουν τα εισαγώμενα απλησίαστα, για να ενισχύσουν τις ντόπιες βιομηχανίες/επιχειρήσεις. Όσο για τους υπόλοιπους BRICS, περιορίζομαι να αναφέρω μόνο αυτό, κι όποιος κατάλαβε, κατάλαβε...

4) Τέλος, είναι ψέμα, διότι ο μοναδικός υπάρχον μηχανισμός που θα μπορούσε να ενισχύσει την ανάπτυξη, η ΕΚΤ, δεν μπορεί και δεν θέλει να το κάνει. Η ΕΚΤ ασχολείται και θα συνεχίσει να ασχολείται μόνο με τον πληθωρισμό ΚΑΙ ΤΙΠΟΤΕ ΑΛΛΟ! Εδώ, το ευρώ κινδυνεύει να εξαϋλωθεί και ο Ντράγκης συνεχίζει να μιλάει για διαρθρωτικές αλλαγές και για συγκρατημένη δημοσιονομική πολιτική (διάβαζε: λιτότητα). Τι να περιμένει, λοιπόν, κανείς από αυτούς; Τίποτα, βεβαίως.

Με αυτά και με εκείνα -υπάρχουν κι άλλα, αλλά τώρα ειλικρινά βαριέμαι να κάτσω να τα γράψω...-, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η όλη συζήτηση περί ανάπτυξης δεν είναι τίποτε άλλο εκτός από μια πολιτικάντικη τρίπλα που θα καταλήξει κι αυτή, όπως κι όλες οι άλλες, σε τοίχο. Και μετά θα έχουμε απορίες γιατί στην Ευρώπη οι άνεργοι είναι περισσότεροι από τους εργαζόμενους... Dystopia, babe!!!! Fuckin' dystopia!

"Κατάρρευση του πολιτικού σκηνικού" και μπαρμπούτσαλα...

Εν μέσω καύσωνος και λοιπών δεινών, παρακολουθώ με έκπληξη και θαυμασμό τη νέα μόντα που επιχειρείται να στηθεί από διάφορα ΜΜΕ, σχετικά με τους κινδύνους που ελλοχεύουν πίσω από την "απαξίωση του πολιτικού σκηνικού της χώρας"!!! Εδώ!!! In Full Color!!! All The Gory Details!!! Και δημοσκοπήσεις που ούλα τα αποδεικνύουν έχουμε!!! Και άλλα τινά...

Πέραν από την πλάκα, πάντως, με εκπλήσσει το γεγονός ότι κάποιοι κάνουν σοβαρά αυτή τη συζήτηση, περί της απαξίωσης και κατάρρευσης του πολιτικού σκηνικού της Ελλάδας, στηριζόμενοι σε στοιχεία που, αν δεν κάνω λάθος, παρουσιάζονται σε δημοσκοπήσεις -με την ίδια ακριβώς ένταση- εδώ και πολλά χρόνια. Δηλαδής, τι νέο κομίζει αυτή η γκαλοπιά της "Καθημερινής" που δεν τό'χουμε δει και σ'άλλες;

Λίγο-πολύ, όλες οι πολιτικού περιεχομένου δημοσκοπήσεις των τελευταίων τριών-τεσσάρων χρόνων αποτυπώνουν μια έντονη δυσπιστία των πολιτών έναντι του πολιτικού προσωπικού της χώρας. Ε, και; Άλλαξε κάτι; Καταγράφηκε έστω και μια ουσιαστική μεταβολή στο πολιτικό σκηνικό της χώρας; Έγινε κάτι το βαθύ/ρηξικέλευθο και δεν το πήραμε χαμπάρι;

Όχι, όχι κι όχι. Ακόμα και η δημοσκοπική "άνοιξη" του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ του 2008 (η μοναδική καταγεγραμμένη στροφή των πολιτών προς μια ριζοσπαστικότερη πρόταση...) ξεθώριασε με μεγαλύτερη ταχύτητα απ' όσο θα μπορούσε κάποιος να περιμένει και τώρα οι ΣΥΡΙΖαίοι/ΣΥΝασπισμένοι τρώγωνται με τα ρούχα τους, καθώς, ως γνωστόν, η φτώχεια φέρνει γκρίνια...

Κατά τα λοιπά, οι πολίτες εδώ και πολλά χρόνια γκρινιάζουν για τους πολιτικούς, ωστόσο, την ύστατη στιγμή, όπως λέει κι ο Παυλάρας, συμπεριφέρονται τελείως παυλοφικά και ψηφίζουν ΕΝΤΕΛΩΣ συστημικά και να μην ακούω μαλακίες για "μεταβολές/μετακινήσεις" του εκλογικού σώματος, εκτός κι άν έγινε κάτι που δεν το πήρα πρέφα, που δεν το νομίζω.

Επίσης, κανένα από τα πολιτικά κόμματα/σχηματισμούς που υπάρχουν σήμερα δεν έχει κάνει κάποια στοιχειώδη, έστω, έκπληξη. Το ΚΚΕ παραμένει μπετοναρισμένο στα ποσοστά του εδώ και σχεδόν δέκα χρόνια, ο ΛΑΟΣ δείχνει να έχει ταβανιάσει προ πολλού, ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ δείχνει να επιστρέφει στη φάση "μπαίνω-δεν μπαίνω στη Βουλή" και οι Οικολόγοι Πράσινοι δεν δείχνουν ικανοί, όχι να αλλάξουν το σκηνικό, αλλά ούτε να ξεπεράσουν το όριο εισόδου στη Βουλή.

Ναι, αλλά θα μου πεις, σε ρευστό σκηνικό, τα πράγματα μπορούν εύκολα να αλλάξουν. Ναι, αμέ, το άλλο με τον Τοτό το ξέρεις; Για να δούμε, λοιπόν, σε τι συνίσταται η "ρευστότητα". Ο Σαμαράς, ακολουθώντας τακτική Καραμανλή, διέγραψε τη Ντόρα. Από εκείνη τη ώρα, όλο για τη δημιουργία νέου σχηματισμού ακούμε, και νέο σχηματισμό δε βλέπουμε. Και, αν θέτε να βάλουμε κι ένα στοίχημα, ούτε και πρόκειται να δούμε σύντομα, καθώς οι πολλοί(;) Ντορικοί βουλευτές της ΝΔ, κάθε άλλο παρά έτοιμοι εμφανίζονται να αποχωρήσουν από το μαντρί (ο Κιλτίδαρος, ούτως ή άλλως, την έκανε για δικούς του λόγους).

Από το ΠΑΣΟΚ διαγράφηκαν δυόμιση βουλευτές (ο ένας είναι μισός μέσα μισός έξω...), εκ των οποίων οι δύο ανήκουν στο λεγόμενο "λαϊκό" ΠΑΣΟΚ και με την καμία δεν γουστάρουν το Γιώργο και τις πολιτικές του. Όσο για την αποχώρηση των Ανανεωτικών από το ΣΥΝ, πέραν του ότι το τελευταίο διάστημα έμοιαζε σχεδόν μοιραία, ε, δεν τη λες κι ως κίνηση που προκαλεί τριγμούς στο σύστημα. Κατά τα άλλα, είναι εντυπωσιακό ότι κανένα κόμμα, ούτε αριστερά, ούτε δεξά, δεν μοιάζει να μπορεί να εκμεταλλευτεί τη φθορά της κυβέρνησης, αλλά και τις διαρκείς αστοχίες του Σαμαρα.

"Καλά, περίμενε να δεις τι θα γίνει το φθινόπωρο, που θα σφίξουν τα γάλατα". Λοιπόν, μπορεί να κάνω και λάθος, αλλά είμαι σχεδόν βέβαιος ότι δεν θα γίνει τίποτα το κοσμοϊστορικό. Κι αυτό, διότι έχω την αίσθηση ότι ο κόσμος είναι μουδιασμένος από τα μέτρα-σφαλιάρες που έχουν ως τώρα ληφθεί και δυσκολεύεται να αντιδράσει με στοχευμένο τρόπο. Παράλληλα, τα χρόνια της "καλής ζωής" μου φαίνεται ότι έχουν "σκουριάσει" τα αντανακλαστικά των πολιτών και έχουν αποδυναμώσει την ανάγκη για συλλογικές διαδικασίες.

Όλα αυτά τα γράφω για να πω ότι το "τυράκι" της αλλαγής του πολιτικού σκηνικού δεν το χάφτω και θα έλεγα να είμαστε όλοι μας πολύ προσεκτικοί όταν ακούμε για κάτι τέτοιο. Πολύ μούφα και στημένο μου κάνει, για να με πείσει...

Να οργανωθούμε, παιδία...

Εδώ και δυο-τρεις μέρες, όλος ο πλανήτης κρέμεται από το Ecofin: "τι θα αποφασίσουν οι υπουργοί Οικονομικών της Ε.Ε.;", "πώς θα είναι ο μηχανισμός στήριξης του ευρώ;", "πώς θα κατατροπώσουμε τους κερδοσκόποι;", "πόσα φράγκα θα διατεθούν για τη σωτηρία των Νοτίων της Ευρωζώνης;", "πότε θα πάρει η ΑΕΚ πρωτάθλημα και κύπελλο και ευρωπαϊκό;" (καλά, αυτό το τελευταίο είναι δικό μου...). Κοντέψαν να μας σκάσουν, μέχρι να μας πουν τι θα κάνουν, τελικά, και μόλις μας ανακοίνωσαν το -αληθινά, φιλόδοξο- σχέδιό τους, μόνο που δεν ακούστηκαν χειροκροτήματα και πανηγυρισμοί, τύπου "έτσι γ@μ@ει η ΟΝΕ", "είναι βαριά, βαριά η π....α του ευρώ" και "εμείς τα hedge funds τά'χουμε για το black πέος" και άλλα τέτοια ωραία.

Τελικά, όμως, τι είναι αυτό το φοβερό όπλο που η Ευρώπη αντιπαρατάσσει στις εχθρικές κερδοσκοπικές δυνάμεις; Μμμμμμ, μπορεί να φανεί αστείο, αλλά εμένα μου κάνει λίγο ως ένας πιο μεγάλος "μηχανισμός στήριξης" της ελληνικής οικονομίας. Δηλαδής, πάλι διμερή δάνεια, πάλι επιτόκια ~5%, πάλι "έσχατες λύσεις", πάλι δυνατή "τσόντα" από το ΔΝΤ. Εντάξει, το πολιτικό -που λέει ο λόγος- σκέλος του σχεδίου έχει ενδιαφέρον, όμως σε πρακτικό επίπεδο λίγο διαφέρει από τη συμφωνία Ε.Ε.-ΔΝΤ για την Ελλάδα (τουλάχιστον με βάση όσα έχουμε μάθει ως τώρα...). Οπότε, sorry κιόλα, αλλά ούτε λόγους για πανηγυρισμούς βλέπω, αλλά ούτε και για κραυγές και οιμωγές. Διότι, το μόνο που κάνει τα σχέδιο είναι να επιτρέπει δανεισμό με μικρότερη κερδοσκοπία απ' αυτή που κάνουν οι αγορές.

Στην ουσία, από τα λίγα που μπορώ να καταλάβω, το πλάνο "διάσωσης" της ελληνικής οικονομίας αποτέλεσε το template (που λεν και στο χωριό του Αλογογκούφη...) για να συσταθεί αυτός ο μεγαλύτερος μηχανισμός, ο οποίος επιτρέπει, μεν, στις πιεσμένες χώρες να βγουν από τις αγορές, αλλά, ε, δεν κάνει ακριβώς και ελεημοσύνη... Πενταετή δάνεια με 5% επιτόκιο, δεν τα λες ακριβώς "καλή φάση", ιδίως αν μιλάς για οικονομίες που ούτως ή άλλως ζορίζονται (υψηλά ελλείμματα, υψηλά δημόσια χρέη, κλπ). Τώρα, δεν ξέρω αν οι κινήσεις της ΕΚΤ για τα ομόλογα θα έχουν καλύτερη επίδραση, ωστόσο, κι αυτές για ψιλο-ημίμετρα μου κάνουνε.

Βλέπετε, στην όλη φάση εγώ βλέπω δύο βασικά προβλήματα: πρώτον, ότι δεν γίνεται σοβαρή συζήτηση για την αναθεώρηση των Συνθηκών. Τό'χω πει και ξαναπεί. Το Σύμφωνο Σταθερότητας και η Λισαβόνα είναι ωραία και καλά για συνθήκες ζωηρής ανάπτυξης. Όμως, σε υφεσιακή περίοδο το πράμα μπορεί εύκολα να οδηγηθεί σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Και, δεδομένου ότι, παρά τις μ@λ@κιές που ακούγονται εδώ κι εκεί για ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας, πιστεύω ότι ακόμα έχουμε πολλά ψωμιά να φάμε ως την ανάπτυξη, θεωρώ ότι ουδείς μηχανισμός μπορεί να προστατεύσει την οικονομία μιας χώρας, ή και το ίδιο το ευρώ, αν κάποιοι, για δικά τους γούστα αποφασίσουν να το γονατίσουν. Ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης τέτοιων κρίσεων είναι η έκδοση χρήματος. Αυτό μπορεί να γίνει; ΟΧΙ αν δεν αλλάξουν οι Συνθήκες, οπότε...

Το δεύτερο πράμα που με προβληματίζει είναι τα κολλητιλήκια Ε.Ε.-ΔΝΤ. Και με προβληματίζει, διότι α) αν η Ε.Ε. δεν είναι φιλανθρωπικό ίδρυμα, το ΔΝΤ είναι συνδυασμός Σκρούτζ και Δικαστή Ντρεντ. Από το Jungle Report βρήκα αυτό το κείμενο του Epicurus2day το οποίο λέει πολλά κι ενδιαφέροντα. Δεν το κάνω "ευαγγέλιο", ωστόσο θεωρώ ότι είναι ένα αξιοποιήσημο αναλυτικό εργαλείο (όπως και όλα τα κείμενα του Epicurus2day, πρέπει να πω, καθώς ο άνθρωπος είναι προφανές ότι έχει κάνει πολλή δουλειά για να βγάλει το κάθε post). Και διότι β) ο συνολικός τρόπος με τον οποίο κινείται η Ε.Ε. έχει αρχίσει να με προβληματίζει. Δηλαδή, αν θες να βάλεις τα του οίκου σου σε τάξη, δεν καλείς με περισσή ευκολία να σε βοηθήσει κάποιος ο οποίος προκαλεί αντιδράσεις ακόμα και στον Τρισέ και που έχει συγκεκριμένες συνταγές για κάθε πρόβλημα.

Τι θέλω να πω με τα παραπάνω; Ότι φοβάμαι πολύ ότι, όπως ο μηχανισμός στήριξης της ελληνικής οικονομίας έφερε "άδικα" μέτρα για τους Έλληνες, έτσι και ο μηχανισμός στήριξης της Ευρωζώνης θα φέρει "άδικα" μέτρα για πολύ κόσμο ακόμα (το "άδικα" το βάζω σε εισαγωγικά μόνο και μόνο επειδή κι ο Παπανδρέου χρησιμοποίησε αυτή τη λέξη για να περιγράψει τα μέτρα. Για μένα είναι, στην τεράστια πλειοψηφία τους οριακά απάνθρωπα και, μακάρι να διαψευστώ, όσα θα έρθουν θα είναι ακόμα χειρότερα). Sorry, αλλά δεν έχω πλέον καμία εμπιστοσύνη σε ανθρώπους που, ενώ παραδέχονται ότι ένα σύστημα έχει σαραβαλιάσει, προσπαθούν ντε και καλά να το διασώσουν, αντί να σκεφτούν κάτι παραπάνω.

Υ.Γ.: στέλεχος του ΔΝΤ φέρεται να έφερε ως επιτυχημένα παραδείγμα Βραζιλία και Τουρκία. Βέβαια, ξέχασε να μας πει πόσο πέτυχαν οι οικονομίες αυτών των χωρών και με ποιο τίμημα...

Σενάρια συνομωσίας

Πριν από μερικές ημέρες συζητούσα με φίλο ιδιοκτήτη κολεγίου και του διατύπωσα την απορία μου, γιατί Καραμανλής και Στυλιανίδης έχουν φάει κόλλημα με το άρθρο 16 και τα αναθεματισμένα "μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά" (μη) πανεπιστήμια. Έσπευσα, βεβαίως, να συμπληρώσω ότι το όλο πράγμα μου φαίνεται αρκετά στημένο, προκειμένου να γίνει ένας ωραίος χαμός στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, να ξεφύγει η προσοχή του κόσμου από τον ΟΤΕ, την ακρίβεια και όλα τα λοιπά δεινά και να απαξιωθούν λίγο ακόμα τα δημόσια ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ώστε οι παπάρες περί "σοκ" να ακούγονται ως "λύσεις".

Ο φίλος, το κολέγιο του οποίου συνεργάζεται με πανεπιστήμιο από χώρα - μέλος της Ε.Ε. κούνησε το κεφάλι του. "ΟΚ, η λογική του προπετάσματος καπνού που λες έχει βάση", μου είπε, "όμως ξεχνάς κάτι πολύ βασικό. Χωρίς αναθεώρηση του άρθρου 16, η όποια νομοθετική πρωτοβουλία αναλάβει ο Στυλιανίδης για εμάς, αφήνει απ' έξω τους αμερικάνους, οι οποίοι και κολέγια έχουν στην Ελλάδα και θέλουν να τα αναγνωρίσουν". Μου υπενθύμισε, δε, τις διαδοχικές συναντήσεις του υπουργού Παιδείας, τόσο με τον πρέσβη των ΗΠΑ, όσο και με μέλη του Κογκρέσσου (αν θυμάμαι καλά).

Η εξήγησή του μπορεί να ακούγεται απλοϊκή, όμως οι προεκτάσεις της είναι πολλές. Η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη, λόγω κοινοτικού δικαίου να αναγνωρίσει τα επαγγελματικά δικαιώματα των πτυχιούχων κολεγίων που συνεργάζονται με πανεπιστήμια της Ε.Ε., από τα οποία και λαμβάνουν τα πτυχία τους. Αυτό, φυσικά, δε λύνει το πρόβλημα της ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα, καθώς η σχετική κοινοτική Οδηγία (36/2005) δεν συμπεριλαμβάνει τα αμερικανικά κολέγια. Αντιθέτως, για να μπορέσουν να λειτουργήσουν ως εκπαιδευτικά ιδρύματα, πρέπει να αναθεωρηθεί το άρθρο 16, κάτι που, βεβαίως, δεν έγινε. Ο άλλος τρόπος, μου επισήμανε ο φίλος, είναι λίγο πιο σύνθετος.

Ποιος είναι αυτός; Μα, φυσικά, η διασταλτική ερμηνεία του άρθρου 16 και η δημιουργία ιδρυμάτων ΝΠΔΔ από διάφορους φορείς (π.χ., το Δήμο Αθηναίων, λέω τώρα εγώ...), στους οποίους, έστω και διά της πλαγίας, θα μπορούν να συμμετέχουν και ιδιώτες. Αν, λοιπόν, αυτά τα ιδρύματα καλύπτουν τις προβλέψεις του Συντάγματος, τότε θα μπορούν να θεωρηθούν ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Βέβαια, δεν είναι εύκολο για τους αμερικάνους να δεχθούν μια τέτοια λύση, αλλά από το ολότελα... Αφήστε, δε, που "ανοίγει παράθυρα" και για άλλους φορείς, όπως η Εκκλησία της Ελλάδος, να κάνουν τα κουμάντα τους. Κι αν αυτό σας φαίνεται αλλούτερο, σκεφθείτε ότι ήδη η ΓΣΕΕ έχει προχωρήσει την "Ακαδημία Εργασίας", η οποία μπορεί κάλλιστα να μετεξελιχθεί στο πρώτο "συνδικαλιστικό πανεπιστήμιο".

Παράλληλα, υπάρχει κι άλλη μια ενδιαφέρουσα παράμετρος στην όλη συνάρτηση: η -ξεκάθαρη- απόφαση της κυβέρνησης να μην δώσει χρήματα στο εκπαιδευτικό σύστημα. Για να το πω διά του παραδείγματος, τα πανεπιστήμια καλούνται να συντάξουν τετραετείς προγραμματισμούς δράσεων (business plan), χωρίς να γνωρίζουν τι λεφτά θα πάρουν. Στην ουσία, οι προγραμματισμοί αυτοί θα παραδωθούν στο υπουργείο Παιδεία κι αυτό, σε συνεργασία με το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, θα αποφασίσει τι από τα προτεινόμενα θα υλοποιηθεί. Δηλαδή, αν κάτι δε μας αρέσει ή φαντάζει δαπανηρό, θα κόβεται χωρίς πολλά - πολλά. Κι όποιος δε γουστάρει, ας πάει στα κολέγια ή ας φύγει έξω.

Θέλετε κι άλλο ένα παράδειγμα; Αν, τελικά, ψηφιστεί ο νόμος για τα μεταπτυχιακά, τότε η Πολιτεία θα χρηματοδοτεί μόνο ένα τέτοιο πρόγραμμα. Θέλει το πανεπιστήμιο να φτιάξει κι άλλο; No problem, ας βρει σπόνσορα. Όπως καταλαβαίνετε, το 5% του ΑΕΠ για την Παιδεία πηγαίνει ολοταχώς για τις ελληνικές καλένδες κι ακόμα πιο μακριά. Υπάρχει, λοιπόν, καλύτερος τρόπος να περάσουν όλα αυτά, από το να γίνει συνείδηση ότι τα ελληνικά πανεπιστήμια είναι μπάχαλα, ότι γι' αυτό φταίνε μόνο οι φοιτητές και οι "κακοί" πανεπιστημιακοί (που φταίνει, και πολύ μάλιστα, αλλά αλλού είναι η ρίζα του κακού), οπότε, τι καλύτερο από το να φτιάξουμε ιδιωτικά πανεπιστήμια και νά'χουμε το κεφάλι μας ήσυχο...

Παράνοια; Ξέρετε, κατά μία απόψη, παρανοϊκός είναι αυτός που ξέρει τα γεγονότα...

Σχολείο, κοινωνικό κράτος και άλλες πλάκες…

Το περασμένο Σαββατοκύριακο παρακολούθησα –όχι από πολύ εκ του σύνεγγυς, είναι αλήθεια…- τις εργασίες του πολύ ενδιαφέροντος συνεδρίου που διοργάνωσαν τα Εκπαιδευτήρια Δούκα με θέμα «Το Σχολείο του Μέλλοντος & Το Μέλλον Του Σχολείου». Η θεματολογία του συνεδρίου ήταν πολύ ενδιαφέρουσα, οι ομιλητές, με ελάχιστες εξαιρέσεις, είχαν πράγματα να πουν και προτάσεις να κάνουν και οι φόβοι μου ότι τα πάντα θα περιστρέφονταν γύρω από tablet PCs και interactive learning ευτυχώς δεν επαληθεύτηκαν.

Ωστόσο –κι αυτό μου προκάλεσε θλίψη-, φάνηκε για άλλη μια φορά πόσο ανοργάνωτοι είμαστε στο ζήτημα της εκπαίδευσης: πράγματα αυτονόητα για χώρες όχι και τόσο πιο προηγμένες από εμάς, παραμένουν στην Ελλάδα ζήτημα «διαβούλευσης», «σκέψεων», «μελέτης», δηλαδή, η παρελκυστική τακτική της Πολιτείας συνεχίζεται, καθώς, σιγά μην δώσουμε φράγκα και χρόνο για την εκπαίδευση, φθάνουν αυτά που ήδη δίνουμε, θα κάνουμε και το «έξυπνο σχολείο» κι όλα καλά, έτσι;…

Χθες βράδυ, προσπαθούσα να εξηγήσω σε μια Αμερικανίδα φίλη το νόημα της έκφρασης «κοινωνικό κράτος». Συζητώντας, διαπίστωσα ότι, τελικά, ούτε κι εμείς έχουμε σαφή αντίληψη της έννοιας αυτής. Το κοινωνικό κράτος (ας μείνουμε στο χώρο της εκπαίδευσης) δεν είναι οι «αιώνιοι φοιτητές». Δεν είναι τα κατεστραμμένα υλικά των σχολείων. Δεν είναι τα καμμένα σχολικά εγχειρίδια στο τέλος της χρονιάς. Δεν είναι το χάλι των φοιτητικών εκλογών. Όλα αυτά είναι συμπτώματα παθογένειας και ασυδοσίας.

Όμως, αυτό που μου κάνει εντύπωση είναι ότι η Πολιτεία (και η λέξη αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην κυβέρνηση, αλλά καλύπτει το σύνολο των εκφράσεων των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων) δεν προσπαθεί επί της ουσίας να παίξει τον απαραίτητο παιδαγωγικό της ρόλο, ώστε, οι νεότερες γενιές να αντιληφθούν τη σημασία του κοινωνικού κράτους. Αντιθέτως, έχω την αίσθηση ότι συνεχίζει να προωθεί το φαύλο κύκλο της αναπαραγωγής της παθογένειας, προφανώς, για να διατηρήσει αυτό που ο φίλος «Μάχη της Στρούγκας» ονομάζει πολίτες – πολτός.

Για να κάνω τη διασύνδεση με το συνέδριο, οι λύσεις για την αλλαγή υποδείγματος είναι απλές, όμως χρειάζονται πίστη και απαρέγκλιτη εφαρμογή, πρωτίστως από τους «ταγούς της εξουσίας». Ειδάλλως, τα απλά συμπεράσματα και οι αυτονόητες λύσεις θα παραμένουν «κενό γράμμα» και μετά θα ρωτάμε πάλι «τι έχουν τα έρμα και ψοφάνε»…

Διάλογος; Και τι να λέει...

Είναι επίσημο: την Πέμπτη το πρωί αρχίζει κανονικά και με το νόμο ο διάλογος για το Ασφαλιστικό. Στη Βουλή, με κοινή συνεδρίαση των Επιτροπών Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων και με επίσημους καλέσμένους τα συνδικάτα και τις εργοδοτικές οργανώσεις. Ωραία. Πολιτισμένα. Ευρωπαϊκά. Σωστά. Έτσι όπως γίνεται, πλέον, το σωστό σφάξιμο, ε, παιδιά;

Διότι, πέραν από την όποια πλάκα, για σφάξιμο μιλάμε. Απλώς, ο διάλογος και η όποια επίφασή του γίνεται για να καθοριστεί πόσο και από πού θα κοπεί: ηλικία συνταξιοδότησης, εισφορές (...μπα, αυτές μάλλον για αύξηση πάνε), ύψος συντάξεων, και πάει λέγοντας. Οι γραμμές, λίγο - πολύ, έχουν ήδη καθοριστεί από πριν, από τους "σοσιαλιστές". Η νυν κυβέρνηση έρχεται απλώς να προσθέσει το λιθαράκι της σε μια αδιέξοδη πολιτική πεντηκονταετίας, χωρίς να προτείνει τίποτα το νέο, τίποτα το πρωτότυπο, τίποτα το ουσιαστικό για την αληθινή αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος.

Το ενδιαφέρον με όλη αυτή την υπόθεση είναι ότι οι πάντες μοιάζουν να συμφωνούν ότι χρειάζεται αναμόρφωση του συστήματος, ωστόσο κανείς δεν συμφωνεί για την κατεύθυνση που πρέπει να πάρει η αναμόρφωση αυτή. Και, πολύ φοβάμαι ότι η ασυμφωνία αυτή δεν προέρχεται από ουσιαστικές διαφωνίες πρακτικού ή και ιδεολογικού χαρακτήρα, αλλά κυρίως από μικροπολιτικούς σχεδιασμούς όλων των πλευρών που συμμετέχουν ή δε συμμετέχουν στη διαδικασία αυτή. Προσθέστε και την πάγια μονολιθικότητα στην προσέγγιση του διαλόγου που έχουμε στη χώρα όπου ανθεί η φαιδρά πορτοκαλέα και έχουμε μια πλήρη και καθόλου ενθαρρυντική εικόνα.

Ποιοι θα την πληρώσουν; Μα... όλοι μας. Αφ' ης στιγμής ούτε το Κράτος δεσμεύεται για την αποπληρωμή των χρεών του προς τα ασφαλιστικά ταμεία, αφ' ης στιγμής η πάταξη της εισφοροδιαφυγής και της "μαύρης εργασίας" παραμένουν κενό γράμμα, αφ' ης στιγμής η λογική είναι "να κάνω μερικές περικοπές από δω κι από κει, μπας και το πράμα κρατηθεί ζωντανό, μέχρι εγώ να την κάνω", εγώ τουλάχιστον δεν περιμένω τίποτα το ουσιαστικό, ούτε από το διάλογο, ούτε από τα μέτρα που τελικά θα ληφθούν. Και, βεβαίως, δεν εκπλήττομαι από αυτές τις προβλέψεις που δεν είναι μόνο δικές μου. Μην ξεχνάμε ότι το σκάνδαλο με τα δομημένα ομόλογα και τα αποθεματικά των ταμείων ακόμα δεν έχει επιλυθεί. Αυτά για την ώρα, και θα επανέλθουμε...